Teresa Romanowska, Ełk

Pisanki, kraszanki - jaja wielkanocne

Zarówno u Mazurów jak i u powojennych osadników najpopularniejsze były jajka malowane jednolicie naturalnymi farbami.

(67kB)
1. Kraszanki

Niektórzy wyskrobywali wzorki na umalowanym jajku, inni przed ufarbowaniem jajka zdobili je wzorkami przy pomocy wosku nanoszonego szpileczką lub lejeczkiem. Mówiło się wtedy, ze jajka się „pisze”. Stąd nazwa „pisanki”

Obecnie jajka maluje się i zdobi według wielu tradycji niekiedy wzajemnie się przenikających.

(75kB)
2. Pisanka

Przyglądając się tradycyjnemu wzornictwu pisanki można jeszcze, choć coraz trudniej odróżnić, skąd rodzina artysty przyjechała na nasz teren. Najbardziej popularne w Ełku są pisanki pochodzenia suwalskiego, szczególnie spod Lipska nad Biebrzą. Najczęstszy jest tu motyw słońca i gałązki zwanej "dzieraszką".

(72kB)
3. Pisanka

Tradycyjnymi farbami są wywary z łupin cebuli, kory dębowej, ziaren i pędów żyta, kory leszczyny, mchu, z pączków brzozy i topoli. Do pisania po jajkach woskiem używano lejeczka metalowego, szpilki, gwoździka, patyczka lub zapałki.

(89kB)
4. Pisanka

W zależności od stosowanego narzędzia powstawały różne wzory. Lejek umożliwiał stosowanie linii ciągłej, szpilką zaś wykonywano wzory złożone z przecinków i kropek.

(80kB)
5. Pisanki

Autorka strony jest etnografem, absolwentką sekcji etnografii na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego i teologii na IWKR w Suwałkach filia Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

Pracowała w muzealnictwie (Muzeum Kaszubskie w Kartuzach, Muzeum Okręgowe w Suwałkach, Muzeum Rolnictwa w Ciechanowcu) i w szkolnictwie. Obecnie na emeryturze. Mieszka w Ełku, dlatego materiały tu zamieszczone dotyczą Mazur, a zwłaszcza Ełku i okolic.

Ełk – miasto w południowo-wschodniej części Mazur, w którym wymieszały się różne kultury. Po wojnie oprócz nielicznej ludności miejscowej zamieszkali tu przybysze.

Kontakt:
DZIEDZICTWO

  • Strona główna
  • Mazury
  • Dziedzictwo niematerialne
  • Mazury a tradycje
  • Kultura
  • Kultura a religia
  • Religijność ludowa
  • Tradycje doroczne na Mazurach
  • Adwent
  • Boże Narodzenie
  • Karnawał
  • Przygotowania do Świąt Wielkanocnych
  • Wielkanoc
  • Majowe i majówki
  • Czerwiec - zwyczaje okresu przesilenia letniego
  • Zwyczaje rolnicze
  • Zwyczaje jesienne
  • Wiano panny młodej
  • VI Konkurs na palmę i pisankę wielkanocną
  • Zajęcia "Jak to dawniej
  • Nowa Wieś 2011 - galeria
  • Nowa Wieś 2011 - galeria - 02
  • galeria
  • Kontakty międzyludzkie ...
  • kontakty_galeria
  • kontakty_galeria_05